تزریقات زیبایی بوتاکس

بوتاکس در واقع نام تجاری نوعی سم است که بوتولینوم توکسین یا سم بوتولینوم نام دارد. یک باکتری به نام کلستریدیوم بوتولینوم یا C. botulinum که در گیاهان، خاک، آب و روده جانوران یافت می‌شود، این سم را تولید می‌کند. سم بوتولینوم گیرنده‌های استیل کولین عضلات را اشغال می‌کند و نمی‌گذارد که ارتباط اعصاب با عضلات برقرار شود.

تزریق بوتاکس محبوب‌ترین روش جوانسازی صورت و پرطرفدارترین روش برای از بین بردن چین و چروک‌های صورت است. این روش موثر، بیش از ۵۰ سال است که در علم پزشکی استفاده می‌شود و در سال‌های گذشته مصرف آن برای مقاصد جوانسازی و زیبایی رواج پیدا کرده است. در این مقاله کاربردها، ایمنی، عوارض و سایر موارد مربوط به تزریق بوتاکس را بررسی خواهیم کرد.

بوتولونیوم نوع A چیست ؟

بوتولونیوم (Botulinum) نوع A که تقریباً تمامی داروهای تزریقی بوتاکس از آن ساخته شده‌اند، نوعی ماده‌یِ سمی برای اعصاب یا نوروتوکسین است که می‌تواند عملکرد اعصاب را به طور موقت از کار بیندازد. عضلات ارادی بدن (مثل آن‌هایی که در صورت قرار دارند) در صورتی منقبض می‌شوند که پیام انقباض از طرف مغز و از طریق اعصاب حرکتی به آن‌ها برسد. در صورتی که در محل عضله، سم بوتولونیوم وجود داشته باشد، عملکرد عصب حرکتی مختل شده و عضله فلج می‌شود.

بوتولونیوم به صورت طبیعی توسط باکتری کلستردیوم بوتولونیوم تولید می‌شود. در حالتی که بوتولونیوم توسط باکتری تولید شود، یکی از کشنده‌ترین سم‌های تولید شده در طبیعت به شمار می‌رود. برای یک انسان ۷۰ کیلوگرمی، تنها ۷۰ میلی‌گرم از این سم می‌تواند کشنده باشد. بوتولونیوم همان سمی است که در صورت نجوشاندن غذاهای کنسروی، باعث بوتولیسم می‌شود که بیماری‌ کشنده‌ای است.

این سم دارویی برای درمان برخی از بیماری‌های عضلانی نیز کاربرد دارد. در زمینه‌ی پزشکی زیبایی، از بوتاکس برای محو کردن چین و چروک‌هایی استفاده می‌کنیم که در حالت طبیعی با حرکت عضلات صورت پدیدار می‌شوند یا به بیان ساده‌تر، خطوطی که در اثر پیری ایجاد شده‌اند را درمان می‌کنیم. مثل خطوط اخم، لبخند، پنجه کلاغی و … . در برخی موارد بوتاکس می‌تواند نقش پیشگیرانه هم داشته باشد و جلوی عمیق شدن خطوط یا حتی تشکیل شدن‌شان را بگیرد.

آمارهای جهانی نشان می‌دهند که اگر بوتاکس توسط پزشک حاذق تزریق شود، خطر عوارض جانبی کمتر از یک درصد است.

دهه بیست سالگی – بوتاکس پیشگیرانه

بسیاری از زنان در سنین بیست و چند سالگی به جز در هنگام اخم کردن، لبخند زدن و جمع شدن صورت پدیدار شدن چروک را بر روی صورت خود تجربه نمی کنند. این نوع چروک به چروک حرکتی معروف بوده و تنها در هنگام حرکت کردن صورت پدیدار می شوند. افرادی که در سنین بیست و چند ساگی نیازمند انجام بوتاکس هستند احتمالا دچار آفتاب سوختگی شده و یا در اثر مصرف سیگار به پیری زودرس پوست ابتلا یافته اند. این مشکل می تواند در زنان دارای پوست روشن برجستگی بیشتری داشته باشد زیرا پوست این افراد بیشتر مستعد آسیب دیدگی در اثر خورشید می باشد.

دهه سی سالگی –اولین خطوط پدیدار می شوند.

هنگامی که زنان به سن ۳۰ سالگی می رسند به احتمال بیشتری متوجه پدیدار شدن خطوط و چروک ریز می شوند. در این سن، این خطوط مخصوصا در نواحی ابرو ها و چشم ها هنگامی که صورت حالت خاصی ندارد از بین نمی روند. اغلب زنان تا اواخر دهه ۳۰ سالگی به خطوط و چروک عمیق در صورت خود دچار نمی شوند. این سن می تواند زمان خوبی برای در نظر گرفتن بوتاکس باشد. در برخی موارد، عضلاتی که تحت تاثیر قرار می گیرند می توانند در اثر استفاده کم، مستعد آتروفی یا ضعف عضلانی شوند. این عضلات کم استفاده شده می توانند حجم صورت را کاهش داده و سبب پیر تر شدن ظاهر آنها شوند.

دهه چهل سالگی – قبل از عمیق شدن خطوط

در این سن برخی زنان شروع به دیدن خطوط اخم و خطوطی عمیق تر در اطراف چشم ها مخصوصا گوشه بیرونی آن ها می کنند. بنابراین، این نواحی احتمالا شایع ترین نواحی هستند که تحت درمان قرار می گیرند. در سن ۴۰ سالگی پماد های ضد پیری و روتین های مراقبت از پوست چندان تاثیری بر روی چروک ندارند و این همان دلیلی است که برخی زنان انجام بوتاکس را در این سن از زندگی خود انتخاب می کنند.

دهه پنجاه سالگی – کم کردن ظاهر چروک های عمیق تر

همگام با افزایش سن، حجم ناحیه میانی صورت مخصوصا گونه ها کاهش می یابد که در نتیجه آن خطوط بین بینی و لب به وجود می آیند. می توان کاهش حجم صورت و در نتیجه آن خطوط بینی لبی را به وسیله فیلر (پر کننده) های پوستی درمان کرد. در این سن، خطوط اطراف چشم بسیار برجسته تر می شوند.

در سن ۵۰ سالگی بسیاری از چروک ها عمیق می شوند. ممکن است جهت به حداقل رساندن چروک پایدار و عمیق نیاز باشد تا درمان دیگری مانند فیلر های پوستی با بوتاکس ترکیب شوند. بوتاکس در این سن به طور ویژه ای جهت درمان خطوط اخم بین دو چشم موثر است.

دهه شصت سالگی – آیا برای انجام بوتاکس دیر است؟

بوتاکس می تواند برای درمان خطوط گوشه خارجی چشم استفاده شود. دیگر روش های درمانی مانند فیلر های پوستی و جوانسازی پوست به وسیله لیزر می توانند ظاهری تازه تر به اغلب نواحی صورت ببخشند.

اغلب، در این سن بوتاکس در ترکیب با روش های درمانی دیگر به جای تغییر کلی صورت، روشی ایده آل را جهت بهبود ظاهر فعلی فرد ارائه می دهد. سن به تنهایی نمی تواند کسی را از انجام دادن بوتاکس بازدارد. با این حال، ضروری است که فرد بداند در صورتی که قبلا هیچ روش درمانی انجام نداده است، بوتاکس نمی تواند صورت او را به صورت کامل جوانسازی کند.

انواع برند های بوتاکس موجود:

1. دیسپورت (Dysport)

دیسپورت ساخت کشور انگلیس بوده و یکی از بهترین برندهای موجود در بازار است. نتایج تزریق یک تا دو روز بعد قابل‌مشاهده است. این محصول ماندگاری نسبتاً خوبی داشته و اثرات آن تا ۶ ماه بعد از تزریق بوتاکس باقی خواهد ماند. افرادی که چروک‌های سطحی تا عمیق دارند، بهترین گزینه برای تزریق این سم هستند.

فرآیند تزریق آن بسیار کوتاه بوده و می‌توانید بلافاصله فعالیت‌های روزانه خود را آغاز کنید. مولکول‌های موجود در این سم نسبت به سایر برندهای موجود در بازار کوچک‌تر است. در نتیجه به‌صورت یکنواخت‌تری زیر پوست پخش می‌شود.

• مسپورت (Masport)

یکی از برندهای ایرانی و قابل‌رقابت با سایر محصولات موجود در بازار مسپورت است. این محصول بسیار باکیفیت است، اما از نظر قیمت در محدوده پایین‌تری قرار دارد. می‌توانید از تزریق بوتاکس Masport برای رفع خطوط اخم، لبخند و چروک‌های سطحی و عمیق استفاده ‌کرد. این دارو حاوی سم بوتولینوم A و هماگلوتینین است. تأثیر آن در بازه زمانی 3 تا 10 روز بعد از تزریق قابل‌مشاهده است.

• نورونوکس (Neuronox)

بوتاکس نورونوکس نیز حاوی سم بوتولینوم A و تأثیر درمانی بسیار مطلوبی دارد. سه روز پس از تزریق نتایج آن قابل‌مشاهده خواهد بود. ماندگاری این محصول نیز بین 3 تا 6 ماه متغیر است که به محل و میزان تزریق وابسته ‌است. کبودی و ضعف دو عارضه عادی ناشی از تزریق نورونوکس هستند که بعد از گذشت چند روز برطرف خواهند شد.

• دیستون

بوتاکس دیستون (Dyston) یکی از محصولات ایرانی است که در شرکت ایمن واکسن البرز تولید شده و در دو حجم 300 و 500 واحدی به بازار عرضه می‌شود. دیستون یکی از بهترین برندهای ایرانی تولید کننده بوتاکس است که موفق شده گواهی‌های استاندارد ملی و بین‌المللی را اخذ کند.

• زئومین (Xeomin)

این برند بسیار مطرح ساخت کشور آلمان بوده و سم بوتولینوم A است. این دارو در درمان بیماری بلفارواسپاسم نیز مؤثر است. فاقد پروتئین یا مواد افزودنی بوده و در بدن آنتی‌بادی کمتری علیه آن ساخته می‌شود. در نتیجه، ماندگاری و تأثیر آن در مقایسه با محصولات موجود در بازار بیشتر است. یک تا سه روز بعد از تزریق می‌توانید تأثیر آن را مشاهده کنید. بهتر است قبل از تزریق حتماً محل مورد نظر را با استفاده از یخ بی‌حس کنید.

• آزالور (Azzalure)

این محصول ساخت انگلیس بوده و برای تزریق به حجم بسیار کمی از آن نیاز دارید. عوارض ناشی از آن در مقایسه با سایر برندها کمتر است. ماندگاری آن در حالت معمولی ۴ ماه است. فراموش نکنید که شرایط فیزیولوژیکی بدن افراد سبب تغییر در میزان ماندگاری بوتاکس می‌شود.

• کنیتوکس (Canitox)

این برند ساخت کشور چین بوده و کاربرد بسیار گسترده‌ای دارد. می‌توان از این دارو برای رفع انواع چروک‌ها، درمان و جوانسازی استفاده‌ کرد. ماندگاری آن بین 3 تا 6 ماه متغیر بوده و حاوی سم بوتولینوم A است.

با شروع ۳۰ سالگی، تقسیم سلولی پوست و کلاژن سازی کاهش می‌یابد و به مرور نشانه‌های پیری روی صورت نقش می‌بندند. دهه سوم و چهارم زندگی زمان مناسبی برای تزریق بوتاکس هستند ولی بسیاری از مراجعین ما با سنین کمتر تمایل به انجام بوتاکس دارند. اشکالی در این انتخاب وجود ندارد ولی به مراجعین جوان‌ترمان توصیه می‌کنیم که تمرکز خود را روی رژیم، سبک زندگی و مراقبت‌های پوستی بگذارند و بیشتر برای این موارد هزینه کنند تا تزریق بوتاکس.

سازمان FDA استفاده از بوتاکس را برای جوانسازی موارد زیر تایید می‌کند:

• پیشانی
• دور چشم
• دور دهان

چروک های صورت به دودسته تقسیم می شوند :

• چروک های فعال (Dynamic Wrinkles) که بدلیل وجود عضله در زیر آنها به وجود می‌آید.این خطوط نتیجه سالها خندیدن،اخم کردن و تغییر فرم عضلات صورت هستند.
• چروک های غیر فعال (Static Wrinkles) که بدلیل پروسه پیری و تغییرات محتویات درم پوست ایجاد میشود. در مورد چروکهای فعال یعنی چین وچروکهایی که ارتباط مستقیم با حرکات عضلات صورت دارند، ‌به عنوان مثال چین‌های افقی پیشانی، ‌چین اخم بین ابروها وچین‌های دور چشم استفاده از بوتاکس بسیار موثر است.

کاربرد زیبایی تزریق بوتاکس در ناحیه صورت و گردن شامل موارد زیر است:

• برطرف کردن چین اخم (بین دو ابرو)،
• برطرف کردن خطوط پیشانی،
• برطرف خطوط دور چشم،
• بالا بردن و شکل دادن ابروها،
• محو کردن خطوط دور لب،
• بالا بردن گوشه های لب،
• بالا بردن نوک بینی،
• کم کردن عمق چاله چانه،
• بهبود پوست پرتقالی شدن پوست چانه،
• از بین بردن خطوط عرضی و عمودی گردن.

اولین برند تولید کننده سم بوتولینوم شرکت آلرگان بود و تولیدات این شرکت جزو با کیفیت‌ترین محصولات هستند ولی در ایران نایاب یا کم‌یاب‌اند. دیسپورت برند تولید انگلستان است که یکی از محبوب‌ترین محصولات در ایران به شمار می‌رود.

نورونوکس (ساخت کشور کره) و مسپورت (ساخت ایران) برخلاف دو محصول قبلی تاییدیه FDA را ندارند. (قطعا کشور امریکا داروهای ساخت ایران را به دلایل تحریم های بی اساس تایید نمی کند) ولی مورد تایید وزارت بهداشت کشور خودمان هستند. این دو قیمت پایین‌تری دارند و از لحاظ ایمنی و اثرگذاری تقریباً با بوتاکس آلرگان و دیسپورت برابری می‌کنند.

از نظر سازمان FDA، وزارت بهداشت ایران و تقریباً تمامی سازمان‌های نظارتی درمان و سلامت، تزریق بوتاکس برای استفاده‌های درمانی یا جوانسازی پوست، ایمن و بی‌خطر شناخته می‌شود. به چند نکته‌ی زیر توجه کنید:

• در کشور آمریکا، از سال ۱۹۸۹ تا سال ۲۰۰۳ تنها ۳۶ نفر بعد از تزریق بوتاکس دچار عوارض جانبی شدید شدند. ۱۳ نفر از این افراد، به دلیل مشکلات زمینه‌ای دچار عوارض شده بودند و مشکلات پیش آمده ارتباطی با تزریق بوتاکس نداشته است.
• براساس مطالعات، تنها ۳ درصد از بزرگسالانی که تزریق بوتاکس دریافت می‌کنند، دچار عوارض جانبی شدید می‌شوند. در بسیاری از این موارد علت بروز عوارض، تزریق دارو به دست افراد غیرپزشک یا استفاده از مواد نامناسب است.
• طبق پژوهش‌های انجام شده، خطرات تزریق بوتاکس به منظور زیباسازی و جوانسازی پوست، به شدت کمتر از عوارض بوتاکس در موارد استفاده‌های درمانی است. در آمار ذکر شده تقریباً تمام کسانی که دچار عوارض حاد شده بودند، تزریق‌های درمانی بوتاکس را دریافت کرده بودند.

تحقیقات نشان می دهد که مصرف مکمل های روی ( zinc ) ، می تواند به افزایش نتایج بوتاکس کمک کند. در مطالعه ای در سال 2012 ، نشان داده شد بیمارانی که 50 میلی گرم مکمل روی و آنزیمی موسوم به فیتاز را مصرف کردند ، 30 درصد طول مدت بیشتر نتیجه حاصل از بوتاکس را تجربه کرده اند. علت این امر این است که سم بوتولینوم متعلق به گروهی از آنزیم های وابسته به روی است. فیتاز به بدن در جذب روی کمک می کند ، بنابراین به دنبال مکملی باشید که حاوی هر دو ماده باشد. برای کسب بهترین نتایج ، حداقل چهار روز قبل از درمان با بوتاکس ، مصرف مکمل روی را آغاز کنید.

عامل	ناحیه تحت تاثیر	سنی که این عامل بیشترین تاثیر را دارد
استرس	پیشانی	۳۵ تا ۴۴ سال
سیگار کشیدن	زیر چشم ها و لب ها	۲۵ تا ۳۴ سال
آفتاب سوختگی	تمامی صورت	بیش از ۵۰ سال
مصرف الکل	تمامی صورت	۴۵ تا ۵۴ سال
کمبود خواب	چشم ها	تمامی سن ها

در موارد کاربرد تزریق بوتاکس در صورت باید به چند نکته کلیدی اشاره کرد :

• اثربخشی بوتاکس موقت بوده و در افراد مختلف بین سه تا شش ماه طول خواهد کشید.

• تزریق بوتاکس برای بیمار اقدام ساده ای می باشد و به بی حسی و یا بی هوشی نیاز ندارد.

• اثرات بوتاکس بلافاصله پس از تزریق ظاهر نمی شوند و معمولا از روز سوم به بعد به تدریج بیمار متوجه اثرات آن خواهد شد.

• اثرات بوتاکس تا دو هفته تشدید خواهد شد و پس از آن با سرعت بسیار کم این اثرات در مدت سه تا شش ماه تضعیف خواهد شد.

• تزریق بوتاکس در بهبود چروک های دینامیک صورت (چین هایی که فقط در حالت هایی مثل اخم کردن، خندیدن و گریه کردن ایجاد می شوند) بسیار چشمگیر است ولی در مورد چروک های استاتیک صورت (چین هایی که بصورت پایدار در صورت ایجاد شده اند) تاثیر محدودی داشته و البته از تشدید آنها پیشگیری خواهد کرد.

• استفاده زودهنگام از بوتاکس باعث پیشگیری از ایجاد این چین و چروک های پایدار خواهد شد.

• بهترین زمان برای استفاده مجدد از بوتاکس پس از ،از بین رفتن کامل اثر آن و معمولا هر سه تا شش ماه می باشد ولی در بسیاری از مواقع استفاده با فواصل بسیار طولانی تر هم بسیار سودمند می باشد. (از استفاده مجدد بوتاکس در زمانی که هنوز اثرات تزریق قبلی باقی مانده باید پرهیز کرد. )

توصیه می‌شود مصرف داروهایی نظیر آسپرین و سایر داروهای ضد التهابی از 2 هفته قبل از تزریق به منظور کاهش کبودی قطع شود. بهتر است حداقل به مدت یک هفته قبل از تزریق از مصرف الکل خودداری شود. اگر از ویتامین‌ها و داروهای گیاهی استفاده می‌کنید، به پزشک اطلاع دهید.